Liệu Julian Assange sẽ bị kết án ở Mỹ ra sao?

https://www.bbc.com/vietnamese/world-47906110
Jonathan Turley
Giáo sư Luật, George Washington University

Placard supporting AssangeBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES

Việc Julian Assange bị bắt giữ và dẫn độ đã làm ‘rục rịch’ những gì có thể sẽ trở thành vụ kiện tự do ngôn luận và báo chí tự do quan trọng nhất trong lịch sử. Hoặc không.

Assange bị kết án với tội danh duy nhất là đã cùng với Chelsea Manning tham gia vào vụ hack máy tính của tình báo Hoa Kỳ để tiết lộ các hoạt động tình báo gây tranh cãi ở nước này.

Đối với nhiều người, Assange là một nhà báo, một người lên tiếng tố cáo những sai trái, một anh hùng. Tuy nhiên, đối với những người khác ở Washington, ông là người gây bối rối cho giới chính khách trong Quốc hội Mỹ, cộng đồng tình báo và thậm chí giới truyền thông.

Phi cơ VNCH giúp đánh thắng Iraq năm 1991

Kỳ vọng gì nếu chủ tịch Trọng thăm Hoa Kỳ?

Liệu xung đột Trung-Mỹ có thể xảy ra?

Những kẻ thù đầy thế lực này có khả năng gây áp lực đáng kể để Assange không thể có một diễn đàn phô bày các hoạt động dẫn đến tổn thất dân sự lớn và các cuộc đình công quân sự không được tiết lộ; những thể loại thông tin từng được tờ New York Times đăng tải trong vụ "Hồ sơ Lầu năm góc" thời kỳ Chiến tranh Việt Nam.

Đối với các nhà sử học ở cả Anh quốc lẫn Hoa Kỳ, có một cái gì đó cực kỳ quen thuộc trong cuộc tranh cãi này.

Gần 300 năm trước, nền tảng cho sự bảo vệ báo chí tự do của Mỹ đã được định hình trong phiên tòa xét xử John Peter Zenger.

Vụ án John Peter Zenger có những điểm tương đồng đáng kinh ngạc với vụ truy tố mà người sáng lập ra Wikileaks sắp phải đối mặt.

p0766t2y.jpg

Video chiếu lúc Julian Assange bị kéo ra khỏi sứ quán Ecuador

Trong vụ án Zenger, thống đốc đương nhiệm người Anh William Cosby lúc ấy là đề tài của một tài liệu nặc danh nêu chi tiết hành vi lạm dụng và tham nhũng của ông ở New York và New Jersey, từ chiếm đất của người da đỏ Bắc Mỹ bản xứ, đến việc ăn cắp tiền từ Ngân khố, rồi gian lận tranh cử.

Cosby ra lệnh đốt cháy trước công chúng bốn phiên bản của Tạp chí New York Weekly do Zenger xuất bản, và bắt giữ ông. Sau đó, Cosby cài một thẩm phán thiên vị trong phiên tòa – người ra phán quyết rằng luật sư bào chữa của Zenger phạm tội khinh miệt toà.

Mặc dù tìm mọi cách để trừng trị Zenger vì cái mà Cosby gọi là "những suy nghĩ nổi loạn, độc ác, sai trái và có chủ đích", bồi thẩm đoàn không đồng ý và tha bổng cho Zenger.

The trial of Peter ZengerBản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionPhiên tòa xử Peter Zenger tại New York năm 1734

Đó là thời khắc mang tính quyết định cho thuộc địa, và cuối cùng đã đưa đến việc nhà báo ở Hoa Kỳ được bảo vệ mạnh mẽ hơn so với báo giới ở Anh, như quy định trong tu chính thứ nhất của hiến pháp Mỹ rằng "Quốc hội sẽ không ban hành luật … hạn chế tự do… của báo chí. "

Báo chí ở Hoa Kỳ đã thay đổi nhiều, nhưng có lẽ không nhiều như chúng ta khẳng định.

Bộ Tư pháp Mỹ đổi cáo trạng với Julian Assange để tránh các mối quan ngại về hiến pháp trong việc truy tố – và tình trạng chưa ngã ngũ của Assange.

Bằng cách cáo buộc rằng Assange được cung cấp mật khẩu và đã giúp thiết lập một tài khoản đám mây (cloud) để Manning chia sẻ dữ liệu, chính phủ Hoa Kỳ không buộc Assange tội phân phối tài liệu, mà tội tích cực tham gia vào hành vi trộm cắp.

Tuy nhiên, bằng chứng nêu trong bản cáo trạng không niêm phong ở Alexandria, Virginia, rất yếu trong việc chứng minh Assange đóng vai trò tích cực trong việc trộm cắp hoặc sử dụng mật khẩu Manning cung cấp.

Thiết lập một tài khoản đám mây để chia sẻ thông tin có thể được đơn giản xem như một cách để tiết lộ tin từ một nguồn ẩn danh.

Nếu trước đây giới phóng viên từng thu xếp để nhận tin ẩn danh tại một địa điểm bí mật nào đó, thì bây giờ họ có thể sử dụng kỹ thuật số tương đương cho các trao đổi như vậy.

Thay vì điều tra lý do và nỗ lực tiết lộ các hoạt động tình báo gây tranh cãi, Assange có thể bị buộc phải giới hạn việc bào chữa của mình với tội danh ‘nhạt nhẽo’ hơn, đó là "xâm nhập máy tính".

Julian Assange pictured in a police vanBản quyền hình ảnhREUTERSImage captionAssange giơ ngón tay cái khi được dẫn ra tòa ở London

Tuy nhiên, bản cáo trạng hiển nhiên cho thấy rất ít bằng chứng về việc xâm nhập máy tính đó.

Chính phủ cáo buộc rằng Manning đã cho Assange "một phần" mật khẩu để "bẻ khóa", vốn "được lưu trữ dưới dạng ‘hash’ trong tệp máy tính, chỉ có thể truy cập bởi người dùng có đặc quyền ở cấp quản trị".

Tuy nhiên, chính phủ sau đó không nói rằng Assange cố mở khóa mã, mà chỉ nói "việc bẻ khóa mật khẩu sẽ cho phép Manning đăng nhập vào các máy tính dưới tên người dùng không thuộc về bà".

Việc này khiến các nhà điều tra gặp khó khăn hơn trong việc xác định Manning là nguồn tiết lộ thông tin mật.

Assange có thể sẽ phải đối mặt với nhiều cáo buộc hơn khi ông ở Hoa Kỳ.

A van supporting Manning and Assange seen in London last week.Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionÁp phích ủng hộ Manning và Assange trên một xe tải tại London tuần trước

Một bản cáo trạng khác nữa có thể nêu vai trò của Wikileaks trong việc tung ra các email bị đánh cắp từ Đảng Dân chủ trong chiến dịch bầu cử năm 2016.

Công tố viên đặc biệt Robert Mueller truy tố 12 sĩ quan tình báo quân đội Nga vì đã tham gia vào vụ hack email này, và ám chỉ Wikileaks trong những bản cáo trạng đó, mặc dù ông không nêu đích danh.

Tuy nhiên, cho đến nay, không có người Mỹ nào bị truy tố vì bất kỳ cáo buộc âm mưu thông đồng nào với người Nga, còn Assange hiện đang bị truy tố vì hành vi tương tự việc hack mật khẩu Netflix!

Nhưng hiện tại, Mỹ chỉ muốn chỉ ra rằng theo luật dẫn độ, có cơ sở để tin rằng Assange phạm tội ở Hoa Kỳ. Chính phủ Mỹ cũng muốn tránh mọi cáo buộc hình sự có thể dẫn đến án tử hình.

Tuy nhiên, Bộ Tư pháp Mỹ có thể sẽ làm những gì chính phủ Anh đã không làm được với Zenger.

Bộ Tư pháp Mỹ sẽ tập trung vào các hành động như chia sẻ mật khẩu hoặc hack.

Bằng cách đó, chính phủ có thể khởi kiện để ngăn Assange có thêm động cơ hoặc tiết lộ thêm các hoạt động bí mật.

Activists at a 2011 rally to free ManningBản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionGiới hoạt động biểu tình yêu cầu thả Manning năm 2011

Bộ Tư pháp cũng có thể tuyên bố là hành vi này không nghiêm trọng. Bồi thẩm đoàn sẽ không được cung cấp loại bằng chứng mà luật sư của Zenger buộc phải đưa ra trong phiên xét xử. Assange sẽ đơn giản chỉ trông giống như một số hacker hình dạng trông gớm ghiếc người Úc.

Luật sư Tracey McCormick ở Virginia có thể thành công nếu bà đưa ra bất kỳ tội danh nào tập trung vào các hành vi kỹ thuật và chỉ hạn hẹp như vậy.

Nó sẽ giống như rút gọn toàn bộ vở bi kịch Macbeth của Shakespeare, chỉ giữ cảnh cuối cùng là Macduff chặt đầu Nhà vua, và do đó không tiết lộ gì về ý đồ hay lịch sử của ông ta.

Các cáo buộc được rút xuống, chỉ xoay quanh các hành vi ‘thiếu hiểu biết’, Macduff chỉ đơn giản trông giống như một kẻ điên trọng thương, hơn là một anh hùng báo thù cứu đất nước khỏi một nhà lãnh đạo chuyên chế.

Giống như vở kịch của Shakespeare, Wikileaks không thể bị đánh bại cho đến khi Assange đến Capitol Hill.

Bây giờ ông ta có thể đang trên đường đến phiên tòa, và phiên tòa xử Julian Assange có thể khiến phiên tòa xử Zenger trông giống như một kiểu mẫu về tính minh bạch và chính xác của toà.

Jonathan Turley là giáo sưluật tại đại học George Washington University ởWashington, DC.

Post Comment

Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com