Tiền Trung Quốc không mua được quyền lực mềm kiểu Mỹ Nga-Anh có nguy cơ khủng hoảng l ớn

Tiền Trung Quốc không mua được quyền lực mềm kiểu Mỹ

Tàu USS Carl Vinso Mỹ đã rời Đà nẵng sau 5 ngày neo đậu tại cảng Tiên Sa kết thúc chuyến thăm lịch sử được cho là để xây dựng niềm tin trở lại giữa hai cựu thù. Đại sứ Hoa kỳ tại Việt nam Daniel J. Kritenbrink đã ngỏ lời cảm ơn trên mạng xã hội Facebook. “Chúng tôi gửi lời cảm ơn đến thành phố Đà Nẵng và chính phủ Việt Nam về sự chuẩn bị chu đáo và hỗ trợ trong suốt chuyến thăm. Tôi cũng muốn gửi lời cám ơn đặc biệt tới tất cả người dân Việt Nam vì sự chào đón nồng ấm và sự hiếu khách mà các bạn đã dành cho Nhóm tàu tác chiến Carl Vinson.”


Báo chí trong nước có vẻ thận trọng khi không đề cập gì đến ý nghĩa thật sự đằng sau chuyến viếng thăm của tàu USS Carl Vinson trong chiến lược Đông Nam Á của Nhà Trắng mà theo nhiều nhà phân tích trong và ngoài nước là thái độ của Mỹ trước sự hung hăng của Trung Quốc ở Biển Đông. Trong khi đó họ chú tâm khai thác sự hiện đại, tính năng của tàu USS Carl Vinson, sự hân hoan và lòng hiếu khách của người dân Đà nẵng, các hoạt động đầy sống động của các thuỷ thủ Mỹ. Ngay cả khi tàu đã rời khỏi cảng Tiên sa, còn có bài tổng kết về “ những ngày lịch sử của siêu tàu sân bay” này.

Quyền lực mềm kiểu Mỹ đã thắng lớn một cách êm ái trong những ngày qua ở Việt nam.

Quyền lực mềm kiểu Mỹ

Người Việt và cả thế giới đã không còn xa lạ gì với trái táo cắn dở – Apple; công cụ tìm kiếm Google, mạng xã hội Facebook, Microsoft vốn là một trong các thế mạnh của quyền lực mềm về kinh tế ngoài phim ảnh, âm nhạc của Mỹ. Trong chuyến thăm của tàu Carl Vinson này người Việt lại bị chinh phục hoàn toàn bởi quyền lực mềm khác. – cốt lõi trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ.

Phải nói người Mỹ là bậc thầy trong việc sử dụng văn hoá và nghệ thuật của chính người Việt để tiếp cận người Việt. Không ai có thể quên một người Mỹ lẩy Kiều để đón ông Trọng ở Washington, Obama đọc thơ Lý Thường Kiệt, Trump nhắc đến Hai bà Trưng ở APEC . Không phải ngẫu nhiên mà Mỹ luôn đứng hàng đầu về ảnh hưởng quyền lực mềm trên thế giới. Năm 2017, Mỹ đứng hạng 3 trong khi Trung quốc nằm ở hạng 27.

Uy lực của tàu chiến Mỹ được mô tả tường tận ngay từ trước khi tàu vào cảng Tiên sa làm cho người đọc, người xem nôn nao trông ngóng thì họ lại choáng ngợp hơn khi được xem tận mắt các hình ảnh do phóng viên Việt nam chụp hay quay trực tiếp trên tàu. Quyền lực cứng của quốc phòng Mỹ đã được báo chí Việt nam tuyên truyền một cách tự nguyện.

Cô gái Mỹ Emily Kershaw và ban nhạc Hạm đội 7 đã hoàn toàn chinh phục được người dân Đà nẵng nói riêng và dân cư mạng nói chung với bài hát “ Nối vòng tay lớn” bằng tiếng Việt. Thông điệp từ việc “nối vòng tay lớn” của người Mỹ không gì khác hơn là sự nối kết không chỉ giữa người Việt với nhau mà cả với người Mỹ vì một mục đích chung cho tất cả những ai yêu chuộng hoà bình.

Thuỷ thủ Mỹ đã có trận chơi bóng rổ giao lưu với sinh viên Đà nẵng, đi thăm làng SOS, thăm trung tâm điều dưỡng người tâm thần Đà Nẵng, thăm trung tâm bảo trợ nạn nhân chất độc màu da cam. Ở bất cứ nơi nào, người ta có thể thấy những người Mỹ thân thiện, luôn tươi cười, hoà mình với người khuyết tật, mở vòng tay yêu thương trẻ em kém may mắn, hoà đồng trong các hoạt động thể thao, nhiệt tình trong các trò chơi dân gian, hào hứng muốn học cách nấu các món ăn Việt. Những hình ảnh thân thiện, gần gũi đó làm cho thông điệp “yêu thương, hoà bình” trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Bình luận về các sự kiện thể thao, văn hoá, nhân đạo của thuỷ thủ Hạm đội 7 này trên các trang mạng có thể nhận thấy có chung một cụm từ là “quá tuyệt vời” và mong muốn sự trở lại của thuỷ thủ đoàn Hạm đội 7.

Chỉ trong 5 ngày ở cảng Tiên sa, nhờ công tác tuyên truyền tích cực của báo chí thuộc bộ 4T mà sự hiện diện của tàu USS Carl Vinson và thuỷ thủ đoàn đã tạo ra một hiệu ứng đặc biệt cho người dân Việt nam. Hiệu ứng đó làm cho người Việt thay đổi suy nghĩ về một nước Mỹ – cựu thù 43 năm trước giờ đây không chỉ hùng mạnh về quân sự, mà còn là một quốc gia với những con người hết sức bình dị , thân thiện và nhân văn.

Quyền lực sắc Trung hoa

Bắc Kinh cho rằng chuyến đi của tàu USS Vinson đến Việt nam là một chuyến đi phí tiền vô ích vì không thể đe doạ gì được Bắc Kinh cũng như không thể lôi kéo Việt nam ngả hoàn toàn vào vòng tay của Mỹ.

Có lẽ điều đó đúng với nhãn quan của một quốc gia luôn sử dụng cơ bắp để đạt được mục đích. Tuy nhiên điều mà người Mỹ đạt được trong chuyến đi này là “sự thắng lợi của quyền lực mềm” ở Việt nam chỉ sau vài ngày ngắn ngủi, thứ mà Bắc Kinh đã phải tốn rất nhiều tiền vẫn chưa có thể nào có được từ bao năm qua ngoài quyền lực sắc – sharp power.

Cả Bắc Kinh lẫn Washington đều là cựu thù của Việt nam, nhưng người Việt nam lại ưa thích Hoa kỳ hơn hẳn Trung Quốc. Theo thống kê của Trung tâm nghiên cứu Pew vào năm 2018 có đến 84% người được hỏi cho biết họ thích Hoa kỳ so với 10% ưa thích Trung Quốc. Nguồn cơn của việc kém yêu chuộng Trung quốc cho đến cả bài Trung chính là sự hung hăng của Trung quốc ở Biển Đông và cả âm mưu xâm lược Việt nam đã có cả ngàn năm nay của người người láng giềng phương Bắc.

Bắc Kinh đã tìm mọi cách đưa quyền lực mềm Trung hoa xâm nhập vào Việt nam thông qua “ Học viện Khổng tử”, phim trung quốc được chiếu với tần suất cao ở các đài truyền hình địa phương và trung ương, cho đến Alibaba, Huawei thâm nhập thị trường bán lẻ, các nhà thầu Trung quốc thâu tóm các công trình lớn nhỏ trải dài từ Bắc chí Nam.

Quyền lực mềm Bắc Kinh không phải lúc nào cũng được hoan nghênh. Đoàn văn công Nội Mông sang Việt nam biểu diễn vào ngày 19-01-2018 trùng vào ngày kỷ niệm hải chiến Hoàng sa đã phải dừng vì “lý do kỹ thuật”; hay cho biểu diễn văn nghệ trái phép ở đảo Chữ thập năm 2016, các công trình do Trung quốc đầu tư thường gặp sự phản đối của người dân; sản phẩm made in China không được ưa chuộng vì chất lượng kém…. Bắc Kinh không thể sử dụng quyền lực mềm một cách nhuần nhuyễn như người Mỹ được vì Bắc kinh chưa bao giờ tôn trọng nhân quyền và và không có chính sách phát triểnbền vững.

Tuy nhiên khi Bắc Kinh sử dụng việc bắt nạt và áp lực – quyền lực sắc – để khống chế Việt nam từ bao năm nay. việc lấn và xâm chiếm trái phép các vùng lãnh thổ thuộc chủ quyền của Việt nam và gây áp lực về kinh tế cho Hà Nội đã làm cản trở quyền lực mềm của Trung quốc. Vì vậy mà Việt nam đang tìm cách lại gần Mỹ, Ấn độ, Nhật và duy trì mối quan hệ bấy lâu nay với Nga.

Tuy nhiên dù có bị ép, Hà nội cũng không thể quay lưng lại với người anh em môi hở răng lạnh. Ngay sau khi tàu USS Carl Vinson rời đi, Hà nội đã ngay lập tức quay sang ve vãn Trung quốc về mối quan hệ kinh tế không thể tách rời khi ông Đại sứ Việt nam tại Bắc kinh Đặng Minh Khôi cho Tân Hoa xã biết ông tin tưởng sự phát triển kinh tế của Trung quốc cũng là cơ hội cho Việt nam. Hai bên sẽ hợp tác toàn diện, trong đó có kế hoạch kết nối hai nước bằng hệ thống đường cao tốc và đường xe lửa như là một cam kết Việt nam dù có tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) thì Trung quốc vẫn là đối tác lớn.

Tuy chưa có tin tức chính thức, nhưng theo thông lệ từ trước tới giờ – đón Mỹ thì trước sau phải có đón Tàu , có thăm Mỹ thì phải sang hầu Trung quốc – có lẽ trong một thời gian ngắn Hàng không Mẫu hạm Liêu Ninh sẽ ghé cảng biển Việt nam. Ai cũng có thể dễ nhận ra sự khác biệt khi người dân đổ ra đường đón tiếp Clinton, Obama hay cả Trump với khi đón Tập Cận Bình. Nên có thể suy luận rằng tàu Liêu Ninh và thuỷ thủ đoàn khó có thể nhận được sự đón tiếp nồng nhiệt từ người dân địa phương như tàu USS Carl Vinson và thuỷ thủ đoàn được vì người Việt chưa bao giờ hết hoài nghi Trung quốc.

Nga-Anh có nguy cơ khủng hoảng lớn


Thủ tướng Anh Theresa May phát biểu trước Quốc Hội, ngày 14/03/2018.Parliament TV handout via REUTERS

Theresa May luận tội Matxcơva. Washington chuẩn bị một chính sách đối ngoại cứng rắn hơn. Ngân hàng Trung Quốc trước nguy cơ khủng hoảng. Angela Merkel bước vào thời hoàng hôn. Kinh tế Pháp lên điểm. Trên đây là những chủ đề quốc tế trên báo chí Pháp hôm nay.

Bản cáo trạng của Theresa May

Khủng hoảng Nga-Anh trong vụ mưu sát cựu gián điệp đôi Serguei Skripal và sự kiện tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ đưa giám đốc tình báo CIA thay thế ngoại trưởng Rex Tillerson chiếm trang nhất thời sự. Theo La Croix, vụ cha con cựu sĩ quan an ninh quân đội Nga bị đầu độc có nguy cơ biến thành khủng hoảng quốc tế. Thủ tướng Anh Theresa May yêu cầu chính quyền Nga trả lời cũng như chuẩn bị các biện pháp trừng phạt.

Le Figaro nhấn mạnh đến kỳ hạn tối hậu thư ấn định vào giữa đêm thứ ba và dành một cột báo để nói về chất độc Novichok, một loại vũ khí hóa học bí mật của quân đội Liên Xô. Trong khi đó, Le Monde dành một bài dài để phân tích căn nguyên nguồn cội cuộc khủng hoảng này. Trong bài Theresa May luận tội Matxcơva, nhật báo độc lập của Pháp cho biết thủ tướng Anh dựa vào kết quả điều tra của cảnh sát khoa học Anh, nhận dạng được hóa chất sử dụng đầu độc cựu sĩ quan tình báo Nga hoạt động cho gián điệp Anh.

Đối với thủ tướng Anh, nước Nga đã sử dụng vũ khí bị quốc tế bị cấm để tấn công Anh Quốc hoặc là mất kiểm soát loại vũ khí này. Nếu Nga không trả lời dứt khóat thì sẽ bị trừng phạt. Trong khi đó Matxcơva cho là Anh Quốc đang làm trò « xiệc » trong một chiến dịch mới chống Nga. Giới bình luận chính thức tại Matxcơva còn tung những giả thuyết, mà theo Le Monde, « rất khó tin ». Đó là chính phủ Anh muốn công luận quên đi chính sách Brexit thảm hại nên tìm cách bôi nhọ nước Nga trước thềm Cúp bóng đá thế giới…

Thông điệp thách thức của Matxcơva

Tuy nhiên, các chuyên gia chiến lược Anh khẳng định « gần như chắc chắn » Nga là thủ phạm vụ mưu sát. Qua hành động táo bạo này Matxcơva đưa ra hai thông điệp :

Thứ nhất là, cảnh cáo các điệp viên « phản bội » chọn Anh làm nơi định cư là không bao giờ bình yên, thứ hai nhắm vào Anh Quốc : chúng tôi xem nhẹ các anh vì biết các anh đã yếu.

Vụ tấn công còn nhằm trắc nghiệm phản ứng của Anh trong bối cảnh ngân sách quốc phòng bị cắt giảm. Cách nay 12 năm, sau vụ trung tá mật vụ Nga Alexandre Litvinenko bị đầu độc bằng polonium (2006), chính quyền David Cameron (2010-2016) tìm mọi cách trì hoãn điều tra vì bị áp lực của thế lực tài chính Anh, muốn tiếp tục thu hút đầu tư của giới tài phiệt Nga. Nhưng, theo Le Monde, ngày nay tình thế đã đổi khác : quan hệ Anh-Nga xấu đi sau những vụ tin tặc và nhiễu loạn tin giả can thiệp vào cuộc trưng cầu dân ý Brexit. Giới phân tích của viện nghiên cứu Chatham House khuyến cáo chính phủ Anh là cần phải thay đổi chiến lược, không để cho người Nga lấn áp người Anh trên thị trường chứng khoán.

Sau khi tham khảo đồng minh, thủ tướng Anh sẽ loan báo một số biện pháp trừng phạt tài chính lẫn thể thao như tẩy chay cúp bóng đá 2018 tại Nga. Nói cho cùng, theo Le Monde, vụ đầu độc này cho thấy rõ một sự thật khác mà Nga muốn khai thác : đó là tình trạng tương đối cô lập của nước Anh trong tiến trình ly dị với Liên Hiệp Châu Âu.

Rex Tillerson bị thay thế : điềm thế giới biến động ?

Nhiều dấu hiệu báo trước thế giới sắp đi vào một chu kỳ đầy biến động. Iran, Bắc Triều Tiên : Donald Trump muốn một chính sách vũ bão, nhận định của Les Echos về tin giám đốc CIA Mike Pompeo thay thế ngoại trưởng Rex Tillerson. Nhật báo kinh tế xem sự kiện này là tín hiệu Nhà Trắng sắp tiến hành một chính sách cứng rắn trên trường quốc tế.

Theo Les Echos, Mike Pompeo là một trong những người thân cận của ông Donald Trump. Trong bộ áo mới ngoại trưởng, giám đốc CIA Mỹ sẽ phụ trách những hồ sơ nóng mà chủ nhân Nhà Trắng luôn thêm dầu vào lửa : Iran và Bắc Triều Tiên, mà khẩn cấp nhất là thượng đỉnh Donald Trump-Kim Jong Un dự trù vào tháng 5. Cũng khẩn cấp không kém là hồ sơ Iran. Đến giữa tháng 5, tối hậu thư của tổng thống Mỹ hết kỳ hạn. Washington sẽ ban hành một loạt biện pháp trừng phạt Iran trừ phi các cường quốc khác bảo trợ Hiệp định hạt nhân 2015 là Anh, Pháp, Đức, Nga, Trung Quốc đồng ý « bổ sung những thiếu sót khủng khiếp » để trói tay Iran, theo quan điểm của Mỹ.

Không kể các điểm nóng cấp vùng từ Syria cho đến an ninh châu Á-Thái Bình Dương, quan hệ khó khăn với Trung Quốc, hồ sơ nóng thứ ba liên quan đến cả thế giới là « chiến tranh thương mại » : nếu Donald Trump thực hiện lời đe dọa tăng thuế đánh vào hàng nhập khẩu thì quyết định này có thể đưa đến « chiến tranh mậu dịch ».

Không khỏi lo ngại, Les Echos điểm lại trong 14 tháng cầm quyền, tổng thống Trump « đã sa thải gần như tất cả mọi người ». Cũng cùng nhận định lo ngại, Libération trích lời một nhà ngoại giao Pháp : Tillerson là tường thành lý trí cuối cùng trong bộ tham mưu của Donald Trump tránh cho nhiệm kỳ đã phát cuồng biến thành điên loạn. Rào cản này nay đã sụp đổ.

Trong tình thế bấp bênh này, thế giới cần những cột trụ ổn định. Trong bài xã luận : Trump, kẻ khó lường, cách chức ngoại trưởng mà không cần thông báo, La Croix kêu gọi Liên Hiệp Châu Âu, cột trụ quốc tế trong lãnh vực kinh tế, hãy chuẩn bị cho vai trò cốt lõi trong lãnh vực chính trị và an ninh chiến lược.

Khác với Les Echos, nhật báo cánh tả Liberation nhấn mạnh đến yếu tố « đồng thanh tương ứng » giữa tổng thống Mỹ và ngoại trưởng mới trên hồ sơ Bắc Triều Tiên và Iran. Nếu Tillerson khuyên Trump nên tuyên bố thận trọng thì trái lại, ông Trump dọa « hủy diệt » đối phương. Trái lại, theo chính miệng tổng thống Mỹ, ông và giám đốc CIA Mike Pompeo « hoàn toàn ý hiệp tâm đầu ». Liberation suy đoán có thể đó là lý do làm Tillerson bị thay thế. Từ nay, chính quyền Mỹ sẽ « huy động mọi nguồn lực ngoại giao một cách hiệu quả » cho thượng đỉnh Mỹ-Triều.

Post Comment

Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com